RAPORTY

KLIENCI

ZALETY

KONTAKT

SONDAŻE

START

07 września 2016
Polacy bardziej ufają sądom niż politykom

Policja, wojsko, NATO i Kościół katolicki – tym instytucjom Polacy ufają najbardziej. Największą nieufność obywatele odczuwają wobec parlamentu, rządu i mediów publicznych.

 

Pytanie o zaufanie do najważniejszych instytucji publicznych jest jednym z najważniejszych mierników zadowolenia obywateli z funkcjonowania demokracji. W powszechnym przekonaniu Polacy od lat z dystansem traktują kluczowe podmioty życia publicznego. Przyczyn tego stanu rzeczy upatruje się w spadku po systemie komunistycznym. Niektórzy sięgają jeszcze bardziej w przeszłość, doszukując się genezy w okresie zaborów, gdy państwo rzeczywiście było ciałem obcym.


Jednak nie wszystkie instytucje wzbudzają jednakową niechęć. Instytut Badań Rynkowych      i Społecznych sprawdził, kto może liczyć na zaufanie społeczne, a kto wzbudza nieufność. IBRiS przedstawił Polakom do oceny listę instytucji publicznych. Znalazły się na niej zarówno podmioty polityczne (rząd, parlament, Unia Europejska, NATO), jak i niepolityczne (Kościół katolicki, wojsko, policja, sądy), a także media prywatne i państwowe. IBRiS zapytał również ankietowanych o Trybunał Konstytucyjny, który już od prawie roku pozostaje w centrum toczącego się konfliktu.

 

RANKING ZAUFANIA
Instytucje cieszące się największym zaufaniem i jednocześnie jedyne którym ufa więcej niż połowa obywateli to: policja (70 proc.), wojsko (69 proc.), NATO (61 proc.) i Kościół katolicki (58 proc.). Podane wartości to suma odpowiedzi „zdecydowanie” i „raczej ufam”.
Zaufanie przeważa nad nieufnością także w przypadku kolejnych organów, choć jest to już mniej niż połowa ankietowanych. Polacy ufają mediom prywatnym (48 proc.), Unii Europejskiej (46 proc.), sądom (44 proc.) oraz Trybunałowi Konstytucyjnemu (43 proc.).
Na szarym końcu rankingu IBRiS znalazły się instytucje będące w orbicie wpływów władzy: media publiczne (31 proc.), rząd (27 proc.), parlament (22 proc.). Jednocześnie tylko w tych trzech przypadkach przeciwnicy wyraźnie górują nad zwolennikami.  

RANKING NIEUFNOŚCI
Jeśli odwrócimy wyniki sondażu IBRiS, uzyskamy listę instytucji, którym Polacy nie ufają najmocniej. Najwięcej obywateli deklaruje brak zaufania do parlamentu (56 proc.) oraz rządu i mediów publicznych (55 proc.). Dalsze miejsca w rankingu nieufności zajmują już instytucje, którym nie ufa mniejszość obywateli: sądy (35 proc.), media prywatne (33 proc.), Unia Europejska i Trybunał Konstytucyjny (po 32 proc.). Około 1/4 Polaków nie ma zaufania do Kościoła katolickiego (24 proc.) i NATO (23 proc.). Najmniejszą nieufność wzbudzają: policja (16 proc.) i wojsko (14 proc.).

 

RZĄD VERSUS TRYBUNAŁ KONSTYTUCYJNY
W badaniu IBRiS największym zaufaniem Polacy darzą zatem trzy instytucje, które kojarzą się z zapewnieniem bezpieczeństwa, porządkiem publicznym czy prawem do użyciem siły – wojsko, policję i Sojusz Północnoatlantycki. Najchłodniejszy stosunek obywatele przejawiają względem władzy ustawodawczej (Sejm i Senat) i wykonawczej (rząd).
Bardzo kiepskie notowania mają również media publiczne, w których po wygranych przez PIS wyborach parlamentarnych zaszły duże zmiany personalne. Zdaniem ekspertów publiczna telewizja czy radio zostały mocno upartyjnione i prezentują w ostatnich miesiącach wyraźnie prorządową i proprezydencką linię. Część polityków opozycji nazywa nawet media publiczne „reżimowymi”. Wyraźny przechył w stronę władzy spotkał się zresztą z negatywnym odbiorem sporej rzeszy widzów – słuchalność i oglądalność publicznych stacji radiowych i telewizyjnych od kilku miesięcy według pomiarów Nielsena spada. Ten sceptycyzm wobec zmian w mediach publicznych znalazł także potwierdzenie w sondażu IBRiS. Jednocześnie Polacy pokładają wiarę w mediach prywatnych, które traktują jako bardziej wiarygodne źródło informacji.  


Powodów do zadowolenia nie ma także rząd. Radzie Ministrów ufa zaledwie 27 proc. Polaków – nieufność deklaruje dwukrotnie więcej (55 proc.). Z notowaniami rządu kontrastuje społeczne zaufanie do sądów, w tym także Trybunału Konstytucyjnego. Trybunał znajduje uznanie u 43 proc. obywateli, a z nieufnością odnosi się do niej mniej niż co trzeci ankietowany (32 proc.). Toczący się od wyborów parlamentarnych spór wokół Trybunału Konstytucyjnego nie sprawił, że Trybunał jest oceniany gorzej niż inne sądy. Trybunałowi i pozostałym organom władzy sądowniczej ufa zbliżony odsetek Polaków – 43-44 proc. Zauważmy, że sąd konstytucyjny cieszy się większym społecznym zaufaniem niż Rada Ministrów czy Sejm i Senat – komentuje prezes IBRiS, Marcin Duma. Wbrew zatem obiegowej opinii sądy wzbudzają większe zaufanie Polaków niż nieufność. Z innych badań wiemy też, że ocena wymiaru sprawiedliwości, w tym szczególnie sądów, jest mocno związana z własnym doświadczeniem. Polacy którzy zetknęli się osobiście z sądownictwem oceniają jego funkcjonowanie zdecydowanie lepiej niż ci, którzy wiedzę o działalności sądów czerpią tylko z relacji medialnych.


Trybunał Konstytucyjny cieszy się więc w telefonicznym badaniu IBRiS dużo większym zaufaniem niż rząd. Wyniki te różnią się od opublikowanego niedawno sondażu opartego na metodzie wywiadów bezpośrednich. W sondażu CBOS rząd ma więcej zwolenników (37 proc.) niż przeciwników (32 proc.), a Trybunał na odwrót (29 proc. stronników i 38 proc. krytyków). Tym samym oceny rządu są według CBOS lepsze niż Trybunału Konstytucyjnego. Jedynak wyniki wyborów od 2010 roku dowodzą, że to sondaże telefoniczne, a nie realizowane przez ankieterów twarzą w twarz z respondentami, lepiej odzwierciedlają nastroje społeczne.

 

KTO UFA TRYBUNAŁOWI, A KTO RZĄDOWI?
Między Polakami występują ciekawe różnice w poziomie zaufania do rządu i Trybunału Konstytucyjnego. Rządowi bardziej ufają kobiety (30 proc.) niż mężczyźni (22 proc.). Najlepsze rezultaty Rada Ministrów uzyskuje wśród starszych Polaków po 55 i 65. roku życia (43-45 proc.). Największą nieufność (60-70 proc.) deklarują najmłodsi poniżej 30stki. Zaufanie do rządu spada wraz ze wzrostem dochodów, wykształcenia i wielkości gminy. W elektoratach partyjnych obecny gabinet może liczyć na zaufanie 84 proc. wyborców PIS, 27 proc. Kukiza i… 22 proc. SLD.
Trybunał Konstytucyjny z kolei cieszy się większym zaufaniem mężczyzn (47 proc.) niż kobiet (40 proc.). Najlepsze notowania TK ma wśród Polaków w średnim wieku (45-54 lat) i wśród najstarszych obywateli (po 65. r.ż). Im większa miejscowość, tym większe zaufanie do sądu konstytucyjnego. Trybunał może liczyć na zdecydowaną większość sympatyków PO, Nowoczesnej i SLD. Krytyczni wobec jego działalności są oczywiście zwolennicy PIS i Kukiz’15.


Najciekawszą grupą społeczno-demograficzną okazali się w sondażu IBRiS najmłodsi. Polacy w wieku 18-24 lat nie ufają niemal żadnej instytucji publicznej uwzględnionej w naszym badaniu. Przewaga nieufności nad zaufaniem dotyczy z jednej strony rządu, parlamentu, Kościoła, a z drugiej strony TK, UE, NATO czy mediów prywatnych. To niepokojące zjawisko, bo młodzi wkraczający w dorosłe życie już na wstępie kontestują większość demokratycznych instytucji czy sojuszy międzynarodowych. Pośrednio dowodzi to słabości edukacji obywatelskiej w szkołach średnich i wyższych – uważa prezes IBRiS.

Badanie przeprowadzono 1 września 2016r. na ogólnopolskiej próbie n=1100 osób metodą standaryzowanego kwestionariuszowego wywiadu telefonicznego wspieranego komputerowo (CATI).

 

Opracował: Michał Zieliński
Fundacja IBRiS

 

Pełne wyniki badania: https://docs.google.com/spreadsheets/d/1X2AEbZmWn9N86dmlP4qgrQ4yAMynmzfHaH0mgImsIe0/pubhtml

26 czerwca 2018
Ostatnie spotkanie przedstawicieli Komisji Europejskiej i polskiego rządu nie przyniosło porozumienia w sprawie sporu o praworządność. Blisko 48 proc. badanych uważa, że stało się tak z winy rządu, a ponad
26 czerwca 2018
Polacy nie wierzą w to, że reprezentacja na Mistrzostwach Świata w Rosji dokona wielkich rzeczy. Więcej niż trzy czwarte uważa, że wygramy przynajmniej jeden mecz. 1/8 finału prognozuje blisko 43
14 czerwca 2018
Większość Polaków opowiada się za tym, aby w Polsce honorowane były małżeństwa osób homoseksualnych zawarte w innym kraju Unii Europejskiej. Blisko sześciu na dziesięciu respondentów deklaruje, że nie ma nic
14 czerwca 2018
Wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej nakładający na Polskę obowiązek honorowania małżeństw homoseksualnych zawartych w innych krajach UE zdecydowanie podzielił opinię publiczną. Ponad 37 proc. uważa, że to raczej lub zdecydowanie
12 czerwca 2018
Polacy wciąż utrzymują bardzo pozytywny stosunek do Unii Europejskiej. Blisko 53 proc. respondentów zdecydowanie dobrze odnosi się to UE, a kolejne 32,5 proc. raczej dobrze. Zdanie przeciwne deklaruje łącznie mniej

Przeczytaj również: